Irailaren 14an estreinatuko da Galdakaoko ereserki ofiziala, herriko zaindariaren festetako egun handian. "Atsegina eta herriaren identitatearen adierazle den" ereserkia sortu dute Irizarrek eta Irustak.
Irailaren 14an, Santa Kruz egunean eta herriko zaindariaren festetako egun handian estreinatuko du Galdakaok bere ereserki ofiziala, guztientzat irekia izango den ekitaldi batean. Abestia Udal Bandako zuzendari Juan Carlos Irizarrek konposatu du, eta Antxon Irusta idazle eta ipuin kontalari galdakoztarrak jarri dio hitza.
"Ereserki handia da, orkestrazio klasikoa baina atsegina duena", dio Juan Carlos Irizarrek; musikariak hemeretzi urte daramatza Máximo Moreno Musika Eskolan Udal Bandako zuzendari moduan. "Irusta eta biok elkarlanean aritu gara, ereserkiari eskatzen zaiona lortu nahian: protokolozko abaguneetarako abesti eta herriaren identitatearen adierazle izatea", gaineratu du.
Banda, abesbatza eta txisturako moldatua izan da ereserkia, bi minutu inguruko iraupena du, eta ondoko ahapaldiarekin hasten da:
GALDAKAO HERRIAK MUSIKA DU LAGUN, GUREA DEN MOZOLLO DAUKAGU EZAGUN. ELKARREKIN HERRIAN ABESTU DEZAGUN, EZ DAGO GU LAKORIK MUNDUAN GAUR EGUN.
Doctor Flemingo igogailua inauguratu du Basaurik, eta aurreikusten den hurrengoa, udalerriko laugarrena litzatekeena, Aragón eta León kaleak lotuko dituena da. Igogailu berria eraikitzea 900.000 euro kosta da.
Basaurik hiru igogailu ditu dagoeneko. Hirugarrena ostegunean, uztailaren 1ean inauguratu da, eta Doctor Fleming kalean dago. Ibaigane, Antonio Trueba eta Doctor José Garai kaleak Menéndez y Pelayo kalearekin lotzen ditu igogailu berriak. Inguruko bizilagunek urteak zeramatzaten igogailua eskatzen, kale horretako joan-etorrietarako bide bakarra eskailerak baitziren. Igogailuak hiru geraleku ditu. Lehenak eta bigarrenak alboetako ezkaratzeetan bizi diren bizilagunei zuzenean euren etxebizitzetara sartzeko aukera ematen diete, eskailerak igo beharrik gabe. Hirugarren geralekua Ibaigane kalearen goiko zatiraino doa.
Adobe Flash Player not installed or older than 9.0.115!
Igogailua instalatzeko lanak zortzi hilabete eta erdiz luzatu dira, eta lanen kostua, gunea hiritartzea eta lorategia jartzea barne, 900.000 eurokoa izan da. Ekainean inauguratu zen Pinto Zuluaga kalekoa igogailuak bezala, Doctor Flemingoak ere badu segurtasun kamera bat, 24 ordutan Udaltzaingoaren komisariara konektatuta egongo dena. "Eguneko 24 ordutan martxan egongo da igogailua, eta ez litzaiguke gustatuko errespetatzen ez duen jendea dela eta ordutegia mugatu behar izatea", aipatu du Basauriko alkate Loly de Juanek igogailuaren inaugurazioan.
ARAGÓN KALEKO IGOGAILUA
Udalerriko traba arkitektoniko nagusiak ezabatzeko zereginean, Aragón eta León kaleak lotuko lituzkeen beste igogailua bat du buruan Udalak, inguru horretako eskailera guztiak ekiditea ahalbidetuko lukeena. Doctor Flemingo igogailuaren inaugurazioan Loly de Juanek adierazi duenez “herriko bi gune garrantzitsu lotzen dituen igogailua martxan jarri da gaur azkenean, eta honek garbi uzten du pertsonen joan-etorria errazteko traba arkitektonikoak ezabatzea oso garrantzitsua dela”.
24.100 metro karratuko azalerarekin eta 3,4 milioi eurotako aurrekontuarekin, hilobiaren inguruan dagoen parkea “jasangarritasunaren aldeko apustua” da.
Bere hirigintza-ikuskeragatik eta lurperatzeen kudeaketagatik munduan bakarra den Landaederragako hilerriak, berdintasunean oinarrituriko zerbitzua eskainiko du eta akonfesionala izango da. Batasun irudi bat eman asmoz, ez da Udalak eskainia ez den ezaugarri erlijiosorik edota apaingarririk onartuko.
Horrela, "beste erlijio batzuk aitortzen dituzten pertsonekiko gure errespetua adieraziko dugu", azaldu du Arrigorriagako alkate Alberto Ruiz de Azuak, eta horrekin batera, hilerri-parke jasangarri bat sortzeko asmoa azpimarratu nahi izan du; bertan 200 zuhaitz inguru daude –pagoak, haritzak eta zuhaixkak-, eta horietatik erdiak baino gehiago ehun urte baino gehiagoko haritzak dira.
ERRAUSKETA, HILERRIAK ETA HORMA-HILOBIEN ALOKAIRUA 75 URTERAKO
Nekropoli berriak bi gune ezberdin ditu: lurperatze edo hilobiena, batetik, eta horma-hilobiena, bestetik. Lehenak lur azpian prestaturiko 160 eremu baino gehiago ditu, eta gorpuzkiak gehienez bost urtez egongo lirateke bertan. Horma-hilobien guneak behin bost urte horiek igarotakoan hilobietatik aterako diren gorpuzkiak jasoko ditu.
Une hori iritsitakoan, Arrigorriagako Udalak bi aukera eskainiko dizkie hobiratzeen titularrei: errausketa edo gorpuzkiak instalazio berrietako mila horma-hilobietako batera eramatea. Gune hau argiaren intentsitatearen arabera kolorez aldatzen diren hainbat beiratek babesten dute. Udalak 75 urteko epea aurreikusten du horma-hilobien kontzesiorako, alokairuan. Errausketa aukeratu eta errautsak hilerrian gera daitezen nahi dutenentzat gune berezi bat egongo da instalazio berrietan.
Lau hilabetetako negoziazioen ondoren, Herriko Taldeak-ek ez ditu Udalak aurkezturiko oinarri arautzaileak ontzat eman, eta ez ditu onartu. Hala ere, gobernu taldeak oinarri arautzaileak jasotzen dituen kontu-emate bat aurkeztu du kultura batzordean, nahiz eta Herriko Taldeak aurka izan.
Negoziazioek zirauten bitartean Udalak zuhurtzia mantendu nahi izan duen arren, Herriko Taldeak-ek Basauriko Udalaren jarrera kritikatu du, “festetako eredu bat ezarri nahi duelako”. Basauriko historian lehen aldiz, baliteke aurtengo sanfaustoak Udalak kultur batzordean aurkeztu dituen oinarri batzuen arabera araututa egotea; arau hauek kontu-emate bezala aurkeztu ziren kultura batzordean, “2010eko San Fausto jaietarako ‘Herriko Taldeak’-i emandako diru-laguntza nominatiboaren oinarri arautzaile bereziak” izenburupean. Kultura batzorde horretan bertan izan ziren Herriko Taldeak-eko bi kidek zenbait aldaketa eskatu zizkioten kultura arduradunari, eta honek horretarako aukerarik ez zegoela erantzun zien, berak udal taldearekiko duen konpromisoa argudio moduan aurkeztuz.
Joan den astean oinarri arautzaileak kultura batzordetik pasa ziren kontu-emate bezala –inongo alderdik ez zuen aldeko edo aurkako botorik eman, eguneko gai zerrendatik kanpo aurkeztu baitzen-, eta baliteke ekainaren 29ko plenoan aztergai izatea edo alkatetza dekretu baten bidez onartzea. Herriko Taldeak-ek, berriz, koadrila guztietako ordezkarien artean bozketa egin ondoren, sanfaustoetako oinarri arautzaileen aurkako jarrera agertu du. Oinarriek jasotzen dituzten bederatzi puntuen artean honakoak nabarmentzen dira: festen jarraipena egingo lukeen batzorde baten sorrera, Basauriko alkatesak eta Herriko Taldeak-eko bi kidek osatuko luketena; erabilgarri izango diren espazio publikoen aukeraketan Udalak azken hitza izatea; eta udalerriaren 500. urteurrena dela eta, txupineroaren pertsonaia berriaren sorrera
Basauriko festetako suziria pizten duen txupineroa herriko alkatea izan zen iaz arte; 2009an, Loly de Juanek pregoilari ere izan ziren ‘Qué vida más triste’ telesaileko ordezkariei utzi zien hori egiteko ohorea. Lehen saio hura ikusita, txupineroaren pertsonaia berria sortzea proposatu zuen Udalak orain hilabete batzuk, eta Herriko Taldeak horren aurka agertu zen; proposamen hori oinarri arautzaileen 3.3. puntuan jasotzen da
Beste aldetik, aurrenkotuaren murrizte “izugarri eta neurrigabea” ere kritikatu du Herriko Taldeak-ek –uztailaren 7an sartu zitzaizkien 240.000 euro, eta ondorioz “berehala ordaindu beharko dugu %18ko BEZa”-, eta horrez gain, “San Miguelgo festak egiteko Mikeltasek 93.750 euro jasoko ditu, iaz baino 30.000 euro gehiago”. Datu demografikoei begiratuz, Basaurin “Udalak 5 euro gastatzen ditu biztanleko, eta San Miguelen, berriz, 18 eta 23 euro bitartean”, dio Herriko Taldeak-ek. Bizkaiko herrietan batez bestekoa pertsonako 7 eurokoa da
Horrez gain, oinarri arautzaileek diotenaren arabera, Herriko Taldeak-ek, udalerriko gainerako elkarte guztiek bezala, jasotako diru-laguntza nominatiboa zuritu beharko du, eta behin Udalak zuriketa hori onartzen duenean, automatikoki urte horretakoa kudeatzeari ekingo zaio. Hauxe da Herriko Taldeak-ek joan den ostiralean, uztailaren 9an, argitaratutako komunikatua bere osotasunean.
Bi ordutan zehar boloetan, igelaren jokoan edo petankan jokatuko dute, besteak beste. Jarduera guztiak Krutzeko plazan egingo dira, eta parte hartzeko ez da izena eman beharrik izango.
Irailaren 10etik 19ra bitartean ospatuko diren Galdakaoko jaietan egingo dira adineko pertsonentzako III. Joko Tradizionalen Olinpiadak; 2008an ospatu zen lehen edizioan 300 lagun inguruk hartu zuten parte. Aurten irailaren 15ean egingo dira, goizeko 11.00etan hasita. Galdakaoko Udaleko Adineko Pertsonen Dinamizaziorako Zerbitzuak bultzatu du ekimena.
BOLOAK, PETANKA, IGELAREN JOKOA, ARKU-TIROA, HOYOTEA ETA ZAZPI T’ERDI
Bi ordutan zehar joko tradizional ezberdinetan (Boloak, Petanka, Igelaren Jokoa, Arku-Tiroa, Hoyotea eta Zazpi t’erdi) aritzeko aukera eskainiko da, eta parte hartzea guztiz librea izango da. Horrez gain, Galdakaoko Adineko Pertsonen Zentroen Arteko Txapelketa ere ospatuko da. Oraingoz, sei zentrok parte hartuko dutela baieztatu dute, eta horiez gain, bakarka parte hartu nahi duten herritarrentzat ere ateak zabalik izango ditu txapelketa honek.
III. Olinpiada hauetako arauek dioten moduan, jokoetan parte hartzeko ez dago izena eman beharrik, bertara gerturatzearekin nahikoa da. Joko bakoitzean nahi adina bider parte hartu ahal izango da; pertsona batek joko batean parte hartzen duen bakoitzean txartel bat emango zaio dagokion kolorearekin. Bestetik, parte-hartzea saritzeko zozketa bat egingo da (zozketan sartu ahal izateko, sei jokoetako bakoitzean gutxienez behin parte hartu beharko da).
ZOZKETA HIRU SARIREKIN
Aurrekoetan bezala, hirugarren edizio honetan Zentroen Arteko Txapelketa bat jokatuko da Galdakaoko adineko pertsonen zentro ezberdinen artean, eta baita beste Bakarkako Txapelketa bat ere parte hartu nahi duten adineko pertsona guztien artean. Azken honetarako ez da beharrezkoa izango izena ematea, bertaratu eta parte hartzearekin nahikoa da, ongi pasatuz eta parte hartzaileen artean egingo diren zozketan parte hartuz. Zozketetako sariak honakoak izango dira: San Mamesera bisita kultural bat, Punta Luceron (Santurtzi) mendi ibilaldia eta Galdakaoko eta Usansoloko KZGuneetan informatika ikastaroak.